Weiering van opdragte

André Claassen

Ons hervat die bespreking van verlede week waarom werknemers dikwels opdragte wyer. Ander redes wat soms aangevoer word is redes soos byvoorbeeld dat ʼn spesifieke taak nie verrig kan word nie, aangesien daar dan van die werknemer verwag sal word om oortyd te werk. Dit is noodsaaklik dat al die nodige inligting eers oorweeg word voordat onnodige gevolgtrekkings gemaak word. Elke situasie is uniek en moet sodanig hanteer word.

Vervolgens kyk ons na ʼn paar hipotetiese veronderstellings. Ons het ʼn fiktiewe vervoer onderneming word deur ʼn kliënt omstreeks 16-00 in kennis gestel van ʼn laat aflewering. Om sake te vererger is die kliënt se maatskappy ongeveer 50 kilometer van ons onderneming af geleë. Indien die vragmotor bestuurder wat normaalweg tot 17-00 versoek word om die aflewering te maak, mag dit soms op die oog af lyk of dit ʼn onbillike en onregverdige opdrag is aangesien dit sal beteken dat die bestuurder realisties gesproke nie voor 17-30 terug by die werksplek sal wees nie. Daar sal dus van die vragmotor bestuurder verwag word om oortyd te werk.

Oor die algemeen word oortyd vrywillig gewerk en sal die bestuurder onder normale omstandighede moontlik rede kan hê om die opdrag te weier. Hierdie gevolgtrekking verander indien ons die scenario ʼn bietjie verder neem en op die veronderstelling werk dat die kliënt ʼn noodsaaklike masjien het wat onverwags gebreek en groot finansiële verliese kan lei as dit nie onmiddellik herstel word nie. Die onderneming kan moontlik ook die kontrak hê om die materiaal aan die kliënt te voorsien en dus geen ander alternatief hê as om die kliënt met die produk te voorsien nie.

Elke werknemer het ʼn plig om die werkgewer se belange te beskerm. Die blote weiering van die opdrag weens die feit dat oortyd gewerk moet word sal in hierdie geval onaanvaarbaar wees en kan lei tot tugstappe. Soos reeds bepreek moet daar ook in hierdie geval nie onnodige gevolgtrekkings gemaak word nie. Dit is moontlik dat die werknemer ʼn goeie rede kan hê waarom die opdrag nie uitgevoer kan word nie, soos byvoorbeeld dat hy nie vervoer kan kry na. 17-00 uur nie. Die werkgewer sal hier sy eie diskresie moet gebruik deur byvoorbeeld alternatiewe vervoer vir die bestuurder te reël of selfs om ander rëelings vir die aflewering te maak.

Die onbillike weiering om in ʼn nood situasie te help is ʼn oortreding. Daar moet egter teen gewaak word om nie elke situasie ʼn nood situasie te noem as dit in werklikheid nie een is nie. Die manier waarop opdragte oorgedra word is ook belangrik. Realiteit is dat werknemers soms opdragte kan weier weens die manier waarop dit uitgedra word. Dit is altyd beter om ʼn persoon te vra as om hom te beveel om take uit te voer.

www.labourguide.co.za