Verlof

André Claassen

Artikel 20 tot 27 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes is nie van toepassing op werknemers wat minder as 24 uur per maand vir 'n werkgewer werk en wat vir verlof kwalifiseer wat meer gunstig is as die verlof waarop die werknemer kragtens die Wet geregtig is nie. Diensvoorwaardes mag nie minder gunstig wees as gestipuleer in die Wet op Basiese Diensvoorwaardes nie aangesien die Wet die absolute minimum voorskryf.

Werknemers is geregtig op 21 opeenvolgende dae jaarlikse verlof gedurende elke verlof siklus. By ooreenkoms verskaf die Wet ook ʼn alternatief om verlof te bereken van een dag vir elke 17 dae gewerk of een uur vir elke 17 ure gewerk.

Daar bestaan dikwels verwarring oor die konsep van werksdae en aaneenlopende dae,  21 werksdae is gelyk aan 15 werksdae. Wanneer dienskontrakte verwys na werksdae sal die formule vakansie dae en naweek dae uitsluit. Indien die kontrak stipuleer dat dit 21 aaneenlopende dae is sal naweek en vakansiedae uit die aard van die saak ingesluit wees. Indien die werknemer ʼn 6 dag werksweek werk sal die aantal werksdae dae gelyk aan 18 dae wees.

Verlof word bereken teen ʼn koers van 1.25 indien die werknemer ʼn 5 dag week werk en teen ʼn koers van 1.5 dae per maand indien die werknemer van Maandae tot Saterdae werk. ʼn Jaarlikse verlof siklus verteenwoordig  ʼn periode van 12 maande by dieselfde werkgewer. Hierdie verlof word gekalkuleer vanaf datum van die werknemer se aanstelling met ander woorde die maand waarin die werker by die betrokke werkgewer begin werk het, of van die datum waarop die vorige verlof siklus voltooi is.

Verlof moet nie later as ses maande na die einde van die jaarlikse verlofsiklus toegestaan word nie. ʼn Werknemer het dus 18 maande het op sy verlof te gebruik. Verlof word betaal by die beëindiging van diens. ʼn Werkgewer mag nie ʼn werknemer betaal in plaas daarvan om verlof toe staan nie. ʼn Werknemer kan ook nie sy ongebruikte verlof dae aan die werkgewer "verkoop" nie.   

Werknemers kan nie vakansie verlof gedurende ʼn tydperk van kennis diensbeëindiging nie,  werkgewers kan hulle ook nie verplig om hierdie dae te neem gedurende sodanige tydperk nie. Alhoewel werkers is geregtig op verlof moet verlof goedgekeur word alvorens die verlof geneem word. Dit is moontlik dat werkgewers soms verlof kan weier na gelang van die operasionele vereistes van die maatskappy/organisasie.

Dit is byvoorbeeld nie moontlik om al die werkers in een afdeling se verlof op een bepaalde tyd goed te keur nie aangesien die werk  in daardie afdeling tot stilstand kan kom. Verlof moet konsekwent toegeken word. Die grootse behoefte is dikwels om gedurende die Desember feestyd vakansie te neem. Indien persone verlede jaar verlof toegestaan is, sal dit net regverdig wees indien ander persone wat die vorige jaar verlof geweier was die geleentheid kry om die volgende jaar dedurende die fees tydvakansie te neem.